Hoe belangrijk is je OS-keuze in de cloud?

Hoe belangrijk is de keuze van OS als je in de cloud gaat werken? Microsoft heeft een ecosysteem, Linux heeft de markt, maar zijn er los van dat fundamentele verschil nog andere overwegingen te maken? Jazeker! Het OS bepaalt hoe jouw workloads worden gepland, aangestuurd, afgehandeld en beveiligd. Reden genoeg voor keuzestress, maar geen paniek: wij helpen je op weg!

Wat is de rol van jouw OS in de cloud?

Dankzij OpenStack en VPS’en (Virtual Private Servers) heb je weinig meer met fysieke hardware te maken als je servers gaat beheren. Ook het primaire OS blijft buiten zicht. Dit besturingssysteem staat bij de host en stuurt vooral de hypervisor aan die jouw virtuele hardware mogelijk maakt. Maar dat betekent niet dat je zonder OS in de cloud zit. Sterker nog: je hebt een eigen OS nodig om jouw virtuele hardware aan te sturen; dat is een essentiële en centrale rol. 

Microsoft vs. Linux

De eerste keuze waar je voor staat is een (bijna) klassieker: Microsoft of de concurrent? Die concurrent is dit keer niet Apple (macOS Server werd in 2022 stopgezet). In plaats daarvan staat Linux in vele smaken tegenover Windows Server. 

Grootste speler op de markt

Het grootste marktaandeel ligt ook niet bij Microsoft, maar bij Linux. Dit is zo goed toegerust op het leveren van cloud-infrastructuur dat zelfs de netwerklaag van Microsoft Azure grotendeels op Linux-servers draait. Windows Server is overigens niet klein. Het bedient een specifieke ‘niche’ (enterprise-omgevingen) en draait wereldwijd op ongeveer een derde van alle servers. 

Andere besturingssystemen

Naast Linux en Windows Server zijn FreeBSD en OpenBSD relatief actieve (maar kleinere) spelers in de cloud. FreeBSD vind je onder meer als besturingssysteem van TrueNAS en onder de PlayStation-infrastructuur. OpenBSD heeft een sterke reputatie op securitygebied. Het fungeert als basis voor open source firewall-distributies zoals pfSense en OPNsense. Unix (de inspiratiebron van Linux) is gebonden aan specifieke bedrijven. Solaris, HP-UX en AIX draaien nog, maar alleen in grote zakelijke omgevingen. 

Een cloud-besturingssysteem kiezen

Je zou kunnen denken dat je voor cloudtoepassingen vooral moet kiezen tussen Microsoft of Linux, en dat Linux de standaardkeuze is; maar dan ken je Linux niet. Linux is de kern van een besturingssysteem waar vele ontwikkelaars een eigen draai aan gegeven hebben die ze als distributie aanbieden. De ruwe schatting is dat er tussen de 300 en 600 actief onderhouden distributies zijn. Daarvan zijn er bijna 300 groot genoeg om op te vallen. Maar binnen die groep zijn er rond de 15 serieus inzetbaar op een VPS of cloudserver.

Wat maakt een besturingssysteem geschikt voor de cloud?

De eigenschappen die een besturingssysteem geschikt maken voor de cloud zijn: tooling, ecosysteem, updatemodel, levenscyclus, security-filosofie en omvattendheid.  

• Tooling: Linux heeft de cloudmarkt veroverd met grote tools zoals Docker, Kubernetes, Ansible, Terraform die primair voor dit OS zijn gebouwd. Windows kan veel van deze tools ook aan, maar is merkbaar de tweede prioriteit bij de ontwikkelaars die ze onderhouden.
• Ecosysteem: Tegenover de tooling van Linux staat het ecosysteem van Microsoft. Als je kiest voor Windows Server integreer je naadloos met IIS, MS SQL Server, Active Directory en .NET. Je zit bij Microsoft in bad, maar het badwater is warm. 
• Updatemodel: Een belangrijk punt waar Linux-distributies zich van elkaar onderscheiden is het updatemodel. De ene distributie update razendsnel en loopt voorop, de ander is behoudend maar stabiel en de volgende laat je alles zelf regelen. Microsoft heeft ook een eigen supportmodel. 
• Levenscyclus: Aan alles komt een eind, zelfs aan besturingssystemen. Los van updates is de verwachte complete levenscyclus van een OS ook van belang, zeker als je een stabiele dienst voor de lange termijn wilt aanbieden. 
• Security-filosofie: OpenBSD plaatst veiligheid volledig voorop, en mist daarom een aantal features. Linux-distributies maken op dit gebied uiteenlopende keuzes. De security-filosofie is samen met het updatemodel (en schaal hieronder) één van de belangrijkste onderdelen om te overwegen bij je OS selectie. 
• Omvattendheid: Distributies maken verschillende keuzes in hun omvattendheid. De ene wil een zo volledig mogelijke basisinstallatie leveren (Ubuntu), een ander laat je alles zelf kiezen (Arch Linux) en de volgende voert volledig minimalisme juist als feature op (Fedora CoreOS stuurt eigenlijk alleen containers aan). 

Drie belangrijke vragen voor jouw OS-keuze 

Stel bij de keuze voor een besturingssysteem de volgende vragen om tot het beste OS voor jouw doel te komen: 

1. Welke software moet erop draaien (en kan dit OS dat aan)?
2. Kunnen wij dit OS beheren (laat een Ubuntu-admin niet los op CentOS (of andersom))?
3. Werken wij op de cutting-edge of ontwikkelen we voor de lange termijn? 

Het antwoord op vraag 3 is een uitstekende filter om van een lange lijst keuzes een shortlist met serieuze opties te maken. Voor een online bestandsarchief wil je over 3 jaar nog security-updates ontvangen, terwijl jouw AI-gestuurde app een omgeving vereist die de laatste trends nu al ondersteunt. 

De belangrijkste cloud-besturingssystemen op een rij

Kort samengevat draait je keuze voor een cloud-OS eerst om de vraag of je het Microsoft-ecosysteem nodig hebt. Zo niet, dan kun je Linux-distributies vergelijken op updatemodel, security-filosofie en omvattendheid. Dit zijn de belangrijkste besturingssystemen om te vergelijken.

Windows Server

Sinds de eerste versie uit 2003 speelt Windows Server een eigen rol in de servermarkt. Dit OS kies je om in de bekende Microsoft-omgeving te werken en naadloos te integreren met andere oplossingen uit Redmond. In de meeste gevallen wil je met de nieuwste versie van Windows Server werken. Als je legacy-applicaties met specifieke compatibiliteitseisen hebt, in een sterk gereguleerde branche zit (financiën, zorg) of nog licenties hebt, is een oudere versie interessant. Let dan wel op dat Microsoft een versie standaard vijf jaar volledig ondersteunt en daarna nog vijf jaar verlengde ondersteuning aanbiedt. Na 10 jaar kun je veilig stellen dat die versie van Windows Server voor de meeste toepassingen en gebruikers het einde van de levenscyclus heeft bereikt. Een laatste aandachtspuntje dat niet geheel onbelangrijk is, zijn de licentiekosten. In tegenstelling tot de Linux-distributies moet je voor het gebruik van Windows Server betalen. 

Ubuntu (LTS)

Ubuntu is de meest gebruikte Linux-distributie voor servers en dé standaard voor veel cloud-omgevingen. Iedere twee jaar lanceert deze distributie een nieuwe LTS-versie (en ieder half jaar een standaardversie). De LTS-versies (Long Term Support) voegen aan vijf jaar standaardondersteuning nog eens maximaal tien jaar uitgebreide ondersteuning toe via het Ubuntu Pro-programma. Kies Ubuntu als je een brede pakketbasis, veel community-documentatie en een voorspelbare levenscyclus wilt. Als je geen sterke voorkeur hebt, of voor het eerst met een Linux-server gaat werken, dan is dit de veiligste keuze.

Debian

Debian is de stabiele distributie waarop Ubuntu is gebouwd. Het heeft een reputatie als één van de meest betrouwbare Linux-distributies omdat de ontwikkelaars kiezen voor stabiliteit boven innovatie. Debian werkt niet met een vast release-frequentie. In de praktijk verschijnt er ongeveer eens per twee jaar een nieuwe versie. Die wordt drie jaar ondersteund. Dit is met LTS nog eens twee jaar te verlengen. Pakketten in Debian zijn uitgebreid getest voor ze in de stabiele release belanden. Kies Debian als stabiliteit en een minimale footprint zwaarder wegen dan toegang tot de allernieuwste software.

Arch Linux

Arch Linux werkt niet met vaste versies. Het is een rolling release-distributie die continu wordt bijgewerkt. Dit geeft je altijd toegang tot de nieuwste pakketten, maar vraagt ook om actief beheer. Als je de updates niet scherp in de gaten houdt, kan jouw stabiele server ineens minder stabiel worden. Arch is bewust minimalistisch. Je bouwt je systeem op vanaf een kale basis. Dit maakt het krachtig en transparant, maar minder geschikt als je gewoon snel een productieomgeving wilt opzetten. Kies Arch als je de expertise hebt om volledige controle over je OS te houden.

CentOS

CentOS was jarenlang de gratis community-variant van Red Hat Enterprise Linux (RHEL). Dat maakte CentOS heel populair in enterprise-omgevingen. Dat veranderde abrupt toen Red Hat in 2021 CentOS 8 vroegtijdig afsloot en de focus verlegde naar CentOS Stream. Dit is een rolling preview van wat RHEL ooit gaat bieden, maar bepaald geen stabiele keuze voor een productie-omgeving. Voor nieuwe deployments die vroeger CentOS zouden gebruiken, zijn AlmaLinux en Rocky Linux nu logische keuzes.

Rocky Linux

Rocky Linux is een direct gevolg van de ‘CentOS-crisis van 2021’. Deze distributie stelt zich voor als de stabiele, RHEL-compatibele community-distributie die CentOS ooit was. Om de compatibiliteit 1-op-1 te houden wordt bij de ontwikkeling officiële RHEL-broncode gebruikt. Rocky Linux wordt actief onderhouden en heeft een grote gebruikersgemeenschap achter zich. Kies deze distributie als je een volledig RHEL-compatibele omgeving wilt zonder licentiekosten en met een voorspelbare releasecyclus.

OpenSUSE (thumbleweed)

Het Duitse openSUSE bestaat in twee smaken. Er is een stabiele Leap-release en de rolling release Tumbleweed. Tumbleweed werkt vergelijkbaar met Arch. Je krijgt continue updates en werkt daarom altijd met de nieuwste software. Een belangrijke onderscheidende factor van openSUSE is het uitgebreide YaST beheertool (Yet another Setup Tool). Kies Tumbleweed als je de nieuwste software wilt in een iets gestructureerdere omgeving dan Arch.

AlmaLinux

AlmaLinux is net als Rocky Linux een directe reactie op het einde van CentOS. Ook deze distributie, die  wordt ondersteund door CloudLinux, zet zich neer als een stabiele keuze voor zakelijke omgevingen. AlmaLinux koos voor een flexibelere aanpak dan Rocky Linux door te kiezen voor compatibiliteit op applicatieniveau. Het garandeert dat RHEL-applicaties werken, maar de onderliggende code is niet per se bit-voor-bit identiek. De keuze tussen AlmaLinux en Rocky Linux is vooral een kwestie van voorkeur; het zijn twee volwassen alternatieven voor CentOS.

Gentoo

Voor enthousiaste beheerders die Arch Linux al te ver afgebouwd vinden, biedt Gentoo uitkomst. Deze distributie vereist dat je zelf alles compileert en configureert. Je bouwt pakketten vanaf de broncode op voor jouw omgeving. Dat maakt maximale optimalisatie mogelijk, maar vraagt aanzienlijk veel tijd en expertise. Gentoo is niet de meest voor de hand liggende keuze voor een productieserver. Het biedt ongekende controle als dat nodig is, en vormt een prachtig begin voor vele hobbyprojecten.

Fedora 

Fedora is de community-distributie van Red Hat. Deze Linux-variant fungeert als vooruitgeschoven post voor de enterprise-versie van het softwarebedrijf. Nieuwe technologieën verschijnen eerst in Fedora voor ze hun weg vinden naar RHEL en AlmaLinux. Dit maakt Fedora interessant voor ontwikkelomgevingen en experimenten, maar minder geschikt voor stabiele productie-omgevingen. De releasecyclus van Fedora is kort. Ieder half jaar verschijnt een nieuwe versie en elke versie wordt ongeveer dertien maanden ondersteund.

Fedora CoreOS

Fedora CoreOS is een fundamenteel andere benadering van een serverbesturingssysteem. Het besturingssysteem is immutable. Dat wil zeggen dat het besturingssysteem zelf tijdens gebruik volledig read-only is. Je kunt er niets in veranderen: geen pakketten installeren en niet configureren. Je update ook niet op applicatieniveau, maar altijd het hele OS in één keer (via een herstart). CoreOS zet je in als je uitsluitend met gecontaineriseerde applicaties werkt. Het OS verandert niet, en alle onderliggende software staat los van de omgeving. De focus op werken met containers maakt CoreOS uitermate geschikt voor Kubernetes-omgevingen. 

Welk besturingssysteem past bij jouw cloud?

Ook in de cloud is je OS-keuze belangrijk. Wil je een webserver met LAMP-stack beheren? Kijk eens naar AlmaLinux, Ubuntu LTS of Debian. Wil je de webserver liever in containers plaatsen? Overweeg dan Fedora CoreOS. Werk je met .NET en MS SQL, dan is Windows Server onvermijdelijk. Op welk OS je uiteindelijk ook uitkomt, vergeet niet om ook bewust te kiezen voor een host die jou bij je beheerwerk ondersteunt. Kijk hier naar een overzicht van onze VPS’en met Linux, of ga via deze link direct naar Windows Server.